WHAT IS DEEP ECOLOGY?

BY CHRIS JOHNSTONE
The Institute for Deep Ecology (UK)
Email: dreambeat@tantraweb.co.uk

IDEAS

The central idea of Deep Ecology is that we are part of the earth, rather than apart and separate from it.

This idea is in contrast to the dominant individualism of our culture, where seeing ourselves as separate from our world makes it easier not to be bothered by what's happening in it.

This century, two key ideas have emerged out of scientific thinking that support the view of ourselves as part of the earth. The first idea comes from Systems Theory and the second idea is called The Gaia Hypothesis.

Systems Theory sees our world in terms of 'systems', where each system is a 'whole' that is more than the sum of its parts, but also itself a 'part' of larger systems. For examplae, a cell is more than just a pile of molecules and itself is a part of larger systems eg. an organ. An organ is on one level a whole in itself, but on another, it is a part of a system at the level of an individual person. A family and a community can both be seen as 'systems' where the 'parts' are people.

The Gaia Hypothesis takes this idea further and applies it to the whole planet. All of life on earth can be seen as whole that is more than the sum of its parts, this whole being like a huge super-lifeform that we call 'Gaia' (after the name for the ancient Greek goddess of the earth). Living systems have a tendency to keep themselves in balance but also to adapt and evolve over time. Scientists have found that the earth also has these tendencies, with feedback mechanisms to 'keep in balance' the temperature and oxygen levels of the atmosphere, just as our bodies maintain the temperature and oxygen levels in our arteries.

The Gaia Hypothesis is stating that the earth is alive and that we are part of it. This is something that many cultures have known for centuries.

"We are part of the earth and it is part of us" Chief Seattle, North America, 1854.

FEELINGS

Facing the scale of social and ecological crisis in our world can leave us feeling numbed, overwhelmed and powerless. Yet there is often little place for such feelings in conventional politics or in our society at large. The dominant response is to deny or distract ourselves from any uncomfortable feelings about the state of the world, and to carry on with 'business as usual'.

If we see ourselves as part of the world, it becomes possible to see that such uncomfortable feelings may serve a valuable function. Just as it hurts when we put our finger over a flame, 'pain for the world' alerts us to the injuries of our world and can move us to respond. Allowing ourselves to feel for our world also opens us to a source of energy and aliveness, and a strength that comes from connection to something more than just our narrow selves.

SPIRITUALITY

Spirituality is to do with our inner sense of connection with something larger than ourselves and with our relationship with what we see as sacred. This can give our lives a sense of meaning and purpose beyond material success and those special moments where we feel that connection more deeply can provide an important source of strength in difficult times.

If we see ourselves as part of the 'Tree of Life' - the interconnected web of beings we call Gaia, then a Deep Ecological approach to spirituality might emphasise our relationship with this larger whole. We may look at life itself as being sacred, and see the possibility of the larger force of life acting through us in our work for earth recovery. This 'life-centred spirituality' can be an important source of inspiration to face and respond to the problems of our world.

ACTION

When we integrate our beliefs, ideas and values into our behaviour, we bring them alive and give them the power to influence our world.If we see ourselves as separate from the world, it is easy to dismiss our actions as irrelevant or unlikely to make any difference. Yet from the Deep Ecology perspective, we are part of the world and every choice we make will have ripples that extend beyond us. What may seem tiny and insignificant by itself always adds to a larger context, so that every time we act for life, we put our weight behind the shift towards a life-sustaining culture.

What is DEEP ECOLOGY?

Deep Ecology is a holistic approach to facing world problems that brings together thinking, feeling, spirituality and action. It involves moving beyond the individualism of Western culture towards also seeing ourselves as part of the earth. This leads to a deeper connection with life, where Ecology is not just seen as something 'out there', but something we are part of and have a role to play in.

Two Approaches to Ecology

1.) Scientific Ecology - the study of the inter-relationshipsbetween species and their environment.

In this approach, the relationship is of a detached observer separate from the object of study. The focus is on measurable data 'out there', collected by experts who know their 'facts and figures'.

2.) Deep Ecology - Experiencing ourselves as part of the living earth and finding our role in protecting the planet.

In this approach, the relationship is more of an involved participant, who feels connected with and part of the world around them. This is for everybody, not just experts, each being moved by our values, experiences and feelings to do our bit for the world around us.

Why Deep?

The term 'Deep Ecology' was first introduced by the Norwegian activist and philosopher Arne Naess in the early 1970's, when stressing the need to move beyond superficial responses to the social and ecological problems we face. He proposed that we ask 'deeper questions', looking at the 'why and how' of the way we live and seeing how this fits with our deeper beliefs, needs and values. Asking questions like "How can I live in a way that is good for me, other people and our planet?" may lead us to make deep changes in the way we live.

Deep Ecology can also be seen as part of a much wider process of questioning of basic assumptions in our society that is leading to a new way of looking at science, politics, healthcare, education, spirituality and many other areas. Because this change in the way we see things is so wide ranging, it has been called a new 'worldview'. It tends to emphasise the relationships between different areas, bringing together personal and social change, science and spirituality, economics and ecology. Deep Ecology applies this new worldview to our relationship with the earth. In doing this, it challenges deep-seated assumptions about the way we see ourselves, moving from just seeing ourselves as 'individuals' towards also seeing ourselves as part of the earth. This can increase both our sense of belonging in life and our tendency to act for life.

What happens in Deep Ecology Workshops?

Deep Ecology workshops bring people together with the intention to heal our relationship with the earth. They provide an opportunity to explore our emotional responses to world problems and may offer 'despair and empowerment' methods to use the energy of these emotional responses in our work for earth recovery. The workshops introduce the Deep Ecology approach, working with ideas, feelings, spirituality and personal action planning. We also sometimes dance, sing, drum, meditate, use communication exercises, offer nature connecting experiences and non-dogmatically explore the role of ritual. These workshops have been strongly influenced by the work of Joanna Macy, John Seed and others. They aim to deepen our sense of connection with life and strengthen our ability to respond to world problems.

For more information about Deep Ecology workshops, contact:The Institute for Deep Ecology (UK)c/o 36 Broomfield Lane, Palmers Green, London N13 4HH.

This leaflet was produced by The Institute for Deep Ecology (UK), from 'The Lens of Deep Ecology' by Chris Johnstone.

World Book Capital

Call for nominations
2010

French Spanish

---

The Selection Committee for the World Book Capital is calling for nominations for the World Book Capital 2010. The complete applications, duly substantiated, including a cover or support letter from the mayor of the candidate-city and drafted in one of UNESCO’s official languages (French, English, Spanish, Russian, Arabic or Chinese), should reach UNESCO no later than Monday 31 March 2008. No application received after this date will be taken into consideration.

The candidate programmes shall be aimed at promoting books and fostering reading during the period between one World Book and Copyright Day and the next (23 April).

To involve all regions of the world in turn, the Selection Committee will avoid the consecutive nomination of cities from the same region. Since the 2009 title was awarded to a city of the Arab States’ region (Beirut), no candidature from this region will be taken into consideration for the 2010 nomination.

According to its own criteria based on operational needs, UNESCO distinguishes five regions: Africa, Arab States, Asia and the Pacific, Europe and North America, and Latin America and the Caribbean (see annex).

The applicants' programme proposals will be examined in the light of the following five criteria:

1. the submission of an activity programme specifically conceived for the World Book Capital City programme and implemented during the city's term as Capital City.
2. the degree of municipal, regional, national and international involvement and the impact of the programmes.
3. the quantity and quality of one-time or ongoing activities organized by the applicant city in collaboration with national and international professional organizations representing writers, publishers, booksellers and librarians and in full respect of the various players in the book supply chain.
4. the quantity and quality of any other noteworthy projects promoting and fostering books and reading.
5. the conformity with the principles of freedom of expression, freedom to publish and to distribute information, as stated in the UNESCO Constitution as well as by Articles 19 and 27 of the Universal Declaration of Human Rights and by the Agreement on the Importation of Educational, Scientific and Cultural Materials (Florence Agreement).

By presenting its application each candidate city commits itself, in case of nomination, to:

1. Associate UNESCO, as well as the three professional associations represented in the Selection Committee, in its communication and information campaign, at all levels;
2. Provide UNESCO, which will share it with all members of the Selection Committee, with a final report on the activities implemented during the nomination year. Besides, the City authorities will facilitate possible evaluation audits implemented on UNESCO’s demand.

The Selection Committee – operating under the auspices of UNESCO – is made up of one representative of the International Publishers Association (IPA), one representative of the International Booksellers’ Federation (IBF), one representative of the International Federation of Library Associations and Institutions (IFLA) and one UNESCO representative, under the chairmanship of the President of IPA. The Committee’s task is to choose a World Book Capital each year, in accordance with 31 C/Resolution 29, adopted by the UNESCO General Conference on 2 November 2001.

The first World Book Capital chosen prior to the adoption of 31 C/Resolution 29 was Madrid, in 2001. Subsequent World Book Capital Cities have been Alexandria (2002), New Delhi (2003), and Antwerp (2004). Montreal was the World Book Capital City in 2005, succeeded by Turin (2006), Bogotá (2007), Amsterdam (2008) and Beirut (2009).

Contact:

UNESCO
Mr Mauro Rosi
Culture
Division of Arts and Cultural Enterprise
1, rue Miollis
F-75732 Paris Cedex 15
Tel.: +33 1 45 68 46 33
Fax: +33 1 45 68 55 95
E-mail: m.rosi@unesco.org

Heil Dro !

Her ülkenin milli kahramanları vardır. Kimileri, kazandığı askeri başarılarla, kimileri dünya barışına yaptığı katkılarla, kimileri siyasi-ekonomik devrimleriyle anılır. Bu kahramanlar, o ülkenin gençlerine örnek teşkil edilmesi için yüceltilir, adlarına devlet nişanları verilir, okullar, enstitüler açılır, hatta hatıraları anıtlarla, heykellerle yaşatılır. Adına devlet nişanı olan, ülkesinde kendisi için ölümünden 44 yıl sonra (29 Mayıs, 2000) anıt inşa edilip Devlet Başkanı da dahil olmak üzere bütün devlet erkanının katıldığı bir tören düzenlenen ve gençlere iyi örnek olacağı düşünülen bir milli kahramandan bahsetmek istiyoruz: Ermeni General, Drastamat Kanayan ya da bilinen adıyla General Dro.

1884 doğumlu Dro, ününü Birinci Dünya Savaşı sırasında Rus ordusu adına Azerbaycan, Gürcistan ve Osmanlı topraklarında gerçekleştirdiği, Ermeni bakış açısına göre savaşlara, tarafsız bakış açısıyla da, katliamlara borçluydu. Dönemin ABD Büyükelçisi Mark Bristol Dro’yu şöyle anlatıyordu;

“Savaş sırasında General Dro’nun yakınında bulunmuş elçilik memurlarımın hazırladığı raporlardan, onun savunmasız Müslüman köylerini bombalayıp işgal ettiğini, ardından da bir tek kişinin bile kaçmasına izin vermeden bütün köylüleri vahşice öldürdüğünü iyi biliyorum. Dro ve adamları girdikleri köylerde önce evleri tek tek yağmalıyor, ahırlardaki hayvanlara el koyuyor, sonra insanları topluca katlediyor ve işlerini bitirdikten sonra da bütün köyü yakıyorlardı. Bu, hiç kuşkusuz ki o bölgede Müslümanlara karşı yürütülen sistematik bir etnik temizlik operasyonundan başka bir şey değildi.” 14 Ağustos 1922

Dro’nun katliamlarına bizzat tanık olan ABD’li elçilik görevlisi Robert Dunn ise “Yaşayan Dünya: Kişisel Bir Öykü” (Crown Yayınevi, New York 1952, sayfa 361) adlı kitabında şöyle diyordu;

“…ilk olarak düz siyah saçlı güzel bir Müslüman kız çocuğu vardı. Oniki yaşlarında görünüyordu. Topladığı çuvaldan dağılmış olan tahıl tanelerinin üzerinde yatıyordu. Süngünün sırtından girdiğini tahmin ediyordum, çünkü etraftaki kan azdı. İki göğsünün arasında, bir kurşun yarasına göre fazla ufak, ev yapması basma elbisesini kaplayan bir pıhtı vardı. Bir sonraki en fazla on ya da daha az yaşlarda Müslüman bir çocuktu. Üzerinde deri ceket ve kısa bir pantolon vardı. Yol üstünde yüzüstü yatıyordu. Bir eli, daha önceden taşımakta olduğu devrilmiş kurşun kaba uzanmıştı. Kurşun boynundan omuruna doğru girmişti. … Yaşayan hiç kimse kalmamıştı. Dro’nun Almanca konuşan subaylarından biri kaçamayan bütün Müslümanların öldürüldüğünü söyledi.”

Şöhretini, katlettiği savunmasız Müslümanlarla inşa eden Dro’nun 1914-1918 yılları arasında, çoğunluğu savunmasız olan on binlerce Müslüman’ın ölümünden sorumlu olduğu biliniyor. Osmanlı ordusunun, Dro’nun birliklerini geri püskürtmesiyle birlikte SSCB’ye kaçan Dro, şöhretinin de etkisiyle 1918 – 1920 yılları arasında bağımsız kalan Ermenistan Cumhuriyeti’nin savunma bakanlığını yaptı. Ermenistan’ın Sovyetler tarafından işgal edilmesiyle birlikte Dro’nun Avrupa macerası başladı.

Dro Avrupa’dayken, Almanya’da yükselmekte olan bir güç vardı, Adolf Hitler ve Nazizm. Dro’nun Hitler’e olan ilgisinin meyvesi 1941 yılında Ermenilerden kurulan 812. Tümenin başına komutan olarak atanması şeklinde oldu. Dro ve emrindeki 812. Tümen cephe gerisindeki asayişin sağlanması, istenmeyen kişilerin yakalanması ve teslim edilmesi şeklinde görevler yaptı. Bilindiği gibi 2. Dünya Savaşı sırasında, Almanya’nın belirlediği istenmeyen kişiler listesinin başında Yahudiler yer alıyordu. Bugün Ermenilerin milli kahraman ilan ettiği ve adına madalya verdiği kişi, bizzat Yahudi Soykırımı’nda aktif rol oynamış biriydi.

1944 yılında Müttefik güçlerce yakalanan Dro, Ruslar tarafından idam edilmek istense de iddialara göre Ermeni Diasporasının ABD mülteci servisine yüksek miktarda rüşvet vermesiyle birlikte ABD’ye kaçırıldı. 1956 yılında Massachusetts’te ölen Dro için Diaspora Ermenileri, yüksek miktarda para toplayarak 2000 yılında kemiklerini bulunduğu yerden çıkardı ve Ermenistan’ın Aparan kentinde, adına inşa ettirilen anıt mezarda Devlet Başkanı Robert Koçaryan ve Ermeni Patriği Karekin II’nin de bizzat katıldığı bir törenle toprağa verildi.

Tören sırasında Karekin II şu sözleri sarf etti;

“Onu anlatmak için bütün sözcükler yetersiz kalacaktır. General Drastamat Kanayan’ı layıkıyla tanımak için dönüp geçmişteki hizmetlerine bakmalıyız. Kendisinin yıllar sonra anavatanına tekrar dönüşü, hiç kuşkusuz ki Ermeni halkının ruhunda bu büyük mücadelenin şahlanışı için yepyeni kıvılcımlar çakmıştır. İnanıyorum ki General Kanayan ve kahraman silah arkadaşlarının ebedi hatırası, genç kuşaklarımıza gelecekte çok daha büyük zaferler kazanmak için ilhamlar vermeye devam edecektir.”

Savunmasız köylüleri katledip, Nazilerle işbirliği yapan bir General ancak utanç kaynağı olmalıdır, gurur değil.

Selim Güray
selimguray@lactuel.be

Boynuz kulağı geçecek mi?

Cenk Başlamış Moskova

Baştan söylemek lazım, bu işte bir gariplik var.

	Medvedev: 2000'den beri Putin'in yanıbaşında

2 Mart’ta başkanlık seçimi yapılacak ama ne seçimden söz eden var, ne adaylardan.

Daha doğrusu, herkes seçim olup bitmiş gibi davranıyor.

Görkemli yarışa yakışmayan silik bir final oldu.

Ruslar yıllarca Vladimir Putin’in halefini öğrenmeye çalıştı.

Ama ne zaman ki Putin halefini açıkladı, her şey bir anda bıçakla kesilmiş gibi bitti.

Malum, halef şimdiki Başbakan Yardımcısı Dimitriy Medvedev.

Fazla tartışılmadı. ''İşte tam Rusya’ya yakışan lider'' diyen de oldu, ''Yok, yok Iron Maiden hayranıymış, Rusya’ya yaramaz o'' diyen de.

Tartışılmadı, çünkü Putin’in işaret ettiği halef oydu, demek ki güvenilir bir kişiydi.

Yine de tartışılırdı belki ama Putin yıllarca ima ettiğinin tersine siyasetten çekilmeyeceğini açıklayınca insanlar rahatladı.

''Yarı tanrı'' muamelesi yapılan Putin öyle ya da böyle iktidarda kalacaksa, yeni başkan Medvedev ya da bir başkası ne farkeder?

Kaldı ki Medvedev ''ayı'' anlamına gelen soyadıyla gücü seven Ruslarda doğal bir hayranlık uyandırıyor.

Tabii, şık görünümüyle soyadı arasındaki çelişkinin de herkes farkında.

Madem yeni lider Medvedev,o zaman medya ondan söz etmeli, ediyor da.

Anketlerde birinci çıkmalı; çıkıyor. Hayır. Anketler yalan söylemiyor.

Ve komplo teorileri

Halkın neredeyse yüzde 70’i ona oy vermek için can atıyor. Kurallar önceden belirlendiği için sürprize yer yok.

Nezavisimaya gazetesi, ''Seçim sıkıcı olacak'', Vedomosti ''Yeni başkan seçilmeyecek, atanacak'' diyor.

Ya Putin? Rus lideri yıllarca açıkça söylemedi ama görev süresi dolunca iktidardan ayrılacağını ima etti. Derken, neden bilinmez fikir değiştirdi.

Medvedev başkan olunca büyük olasılıkla başbakanlığı üstleneceğini açıkladı.

Rusya başkanlık sistemiyle yönetildiği için başbakanlık ikinci, hatta üçüncü derecede önemli bir koltuk.

Peki, Putin rütbe indirimini neden kabul ediyor?

Yanıtı bilen yok, rivayet çok. İddia o ki Kremlin’deki iki grup birbirine girmiş. Bir tarafta sertlik yanlıları, yani ''şahinler'', diğer tarafta liberaller, yani ''güvercinler'' varmış.

Yine rivayet olunur ki, ''şahinler'', Medvedev’in halef seçilmesine çok bozulmuş.

İki grup da sadece onun hakemliğine güvendiği için Putin bir türlü köşesine çekilemiyormuş.

İşi daha ileri götürüp, ''şahinler''in darbe yapacağını söyleyen de var, Putin’in Kremlin’de temizliğe kalkışacağını düşünen de.

Komplo teorilerine kahkahalarla gülen de.

Putin Yeltsin’in yerini aldığında bu kadar sevileceğini kimse tahmin etmiyordu.

Bakalım boynuz kulağı geçer kuralı Medvedev için de işleyecek mi?

Yenilenebilir Enerji

İNSAN, yaşamını doğal çevrede sürdürürken ihtiyaçlarını da doğal kaynaklardan sağlıyordu. Kurutmayı ve ısınmayı güneşle, tahıl üretimini rüzgarla yapıyor, bir kandilin ışığıyla aydınlanabiliyordu. Nüfus artıp ihtiyaçlar çeşitlenince, "daha çok" ve "daha hızlı"yı isteyen insan, yeni kaynakların arayışına girdi. Önce buharın keşfinde olduğu gibi kullandığı kaynakları yoğunlaştırarak "daha fazla" enerji elde etti. Ancak suda yaptığı yoğunlaştırmayı güneşin dağınık enerjisini birleştirmek için denemek yerine daha kolay bir yolu seçti. Yakılmasıyla daha fazla enerjiyi açığa çıkaran yakıtlara yöneldi. Fakat bu yakıtların çevreye ve atmosfere verdiği zarar, sağladığı faydayı gölgeledi.

---

Çok değil, 100 yıl gibi kısa bir sürede fosil yakıtların doğaya ve canlıların sağlığına verdiği zararlar etkisini gösterdi. Kömür, doğalgaz, petrol gibi binlerce yılda oluşmuş kaynaklar "insanlığın gelişmesi(!)" adına tükendikçe, atıklarıyla hava, su, toprak da tükenmeye başladı. Fosil yakıtlar olarak adlandırılan kömür, petrol ve doğalgazın yarattığı olumsuzluklar sadece yakın çevreyle sınırlı kalmadı; atmosfere de yayıldı. Sonunda bu kirlilik, iklim değişikliğine yol açmaya ve dünya yaşamını tehdit etmeye başladı.

Bugün fosil yakıtların çevre ve insan sağlığı açısından yarattığı olumsuzluklar her geçen gün katlanarak artıyor. Fosil yakıtlar yakıldığında altı sera gazının açığa çıkmasına neden oluyor. Bunlardan en belirleyici olanları karbondioksit (CO2) ve metan. Diğerleri ise kükürt, partikül madde, azotoksit, kurum ve kül...

Yanma sırasında ortaya çıkan karbonmonoksit (CO), oksijenden çok daha hızlı bir şekilde kandaki hemoglobine tutunarak vücuttaki oksijeni bloke ediyor ve baş ağrısı vb. hastalıklara yol açıyor. Kömür ve petrolün yanmasıyla ortaya çıkan, kükürtdioksit (SO2) ise kokusuyla fark ediliyor. Sülfürik aside dönüşerek insan sağlığına ve doğal çevreye onarılmaz zararlar veriyor; kanser ve diğer hastalıklara yol açıyor.

Doğalgazın yanmasıyla ortaya çıkan kokusuz ve gözle görülemeyen azotoksit ise güneş altında reaksiyona girerek nitrata dönüşüyor. Akciğerlerin koruma mekanizmasından geçen nitrat vücutta nitrik asite dönüşüyor. Bu da bağışıklık sistemini çökerten maddelerin başında geliyor.

Kömür, petrol ve doğal gaz gibi fosil yakıtların iklim değişikliğine yol açmasının nedeniyse, yanma sırasında ortaya çıkan CO2 ve metan gibi sera gazlarının bünyelerinde ısı tutma özelliğine sahip olmaları. Güneş, gün doğumundan batımına kadar atmosferin içine ısı ve ışığını veriyor. Doğal döngünün devamı için, bu ısının tekrar uzaya transferi gerekiyor. Oysa fosil yakıtların neden olduğu sera gazları, ısının bir kısmının atmosferde tutulmasına yol açıyor. Böylece dünya, ısınmaya ve iklim değişmeye başlıyor.

Isı artışının sonuçları

1900’lerden 2000’lere kadar atmosferin ortalama sıcaklığı 0.5 derece arttı ve iklim değişikliğinin zincirleme sonuçları yavaş yavaş yaşamımızı etkiliyor. Su kaynakları kuruyor, çiçekler erken açıyor, erken yağan karlar ürünleri telef ediyor, bitkiler zamansız meyve veriyor ya da hiç vermiyor. Uzmanlar, fosil yakıtların etkilerini kısa ve uzun vadeli olarak değerlendiriyorlar. Kısa vadede oluşan sonuçlar artık yaşamımızın bir parçası. Sıcaklık arttıkça buzlar anakütleden koparak eriyor, çığ olayları artıyor, fazla miktarda su dolaşıma giriyor, sel felaketleri, fırtınalar, kasırgalar oluşuyor. Deniz kıyısında yaşayan binlerce kişi sel suları altında ölüyor.

Küresel ısınmanın, uzun vadede öngörülen sonuçları daha vahim; ortalama sıcaklık artışı bu hızla devam ederse, 2020 yılında deniz seviyesi bir metreye kadar yükselecek. Bu, dünyanın en büyük kentlerinin sular altında kalması anlamına geliyor.

Isı artışının kısa vadede meydana getirdiği değişimlerin yaşanmaya başlaması ve buna bağlı olarak yapılan tahminler, sivil kuruluşlarla birlikte hükümetleri de harekete geçiriyor. Suların altında kalma tehlikesiyle karşı karşıya kalan 77 ada devleti ve Malta’nın insiyatifiyle ülkeler, 1992 yılında Rio Çevre Zirvesi’ne giden süreci başlattılar. 1992’de yapılan Rio Zirvesi’nin ardından, gelişmiş ülkeler 1992’de Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’ni imzaya açtılar. Zirveye katılan ülkeler, diğer ülkelerle çözüm bulmak ve sera gazı emisyonlarını 1990 yıllarındaki seviyenin altına çekmek için, ülkelerin uyması gereken kuralları belirlemek üzere bir dizi Taraflar Konferansı (COP-Conference of Parties) düzenlediler. Ancak pek çok ülke yine ekolojik dengeleri ya da insan ve çevre sağlığını değil, kendi ekonomik çıkarlarını gözetince anlaşmada zorlandılar. Afganistan, Irak, Somali ve Türkiye gibi bazı ülkeler Rio anlaşmasını görmezlikten gelerek, bugüne kadar onaylamadılar. 1997 yılında yapılan Kyoto İklim Zirvesi’nde ise ABD, Kanada, Japonya, Avustralya gibi bazı ülkeler kendi ülkelerinde sera gazı emisyonlarında indirim yapma sorumluluğunu üstlenmek istemediler. Bu arada kendi ülkelerinde güneş, rüzgar gibi temiz enerji kaynaklarını kullanan enerji sistemlerini geliştirerek Kyoto hedeflerini tutturmaya çalışan endüstrileşmiş Avrupa Birliği ülkeleri ise, Yunanistan, Portekiz, İspanya gibi birliğe yeni katılan ülkelerin emisyonlarını 1990 yılına göre yüzde 30 civarında artırmasına göz yumulmasını istediler.

Bir yandan ulusal ve ekonomik çıkarlar gözetilirken, diğer yandan da nükleer enerji dahil olmak üzere petrol, kömür ve doğalgaz gibi fosil yakıtların zararını fark edenler, standart dışı ve pazar değeri olmayan çöp teknolojileri, bunun farkında olmayan ülkelere, aktarmaya başladılar. Bu teknolojileri satabilmek için kredi veren ülkeler, geçmişin sorunlu teknolojilerini başka ülkelere de taşıdı, taşıyor. Bunu yaparken de sorunun, iklim değişikliği ve küresel kirlenme gibi sonuçlarla kendilerine döneceğini hesap etmiyorlar.

Sürdürülebilir değil, yenilenebilir enerji

Fosil ve nükleer yakıtlara alternatif doğal enerji kaynakları konusunda yapılan araştırmalar sürdürülebilir ve yenilenebilir enerji kavramlarını da gündeme getirdi. Yaşamın sürdürülebilirliği için kaynakların sürdürülebilir olması yeterli değildi. Ekolojik denge için kaynakların yenilenebilir olması gerekiyordu: Bir şeyin sürekliliği sürdürülebilir olduğunu göstermiyordu. Sürdürülebilirlik bütün açısından ancak yenilenebilir olursa mümkündü. Bu nedenle enerji sistemlerinin sürdürülebilir, enerji kaynaklarının yenilenebilir olması gerekiyor.

Yenilenebilir enerji, "doğanın kendi evrimi içinde, bir sonraki gün aynen mevcut olabilen enerji kaynağı" olarak tanımlanıyor. Bugün yaygın olarak kullanılan fosil yakıtlar, yakılınca biten ve yenilenmeyen enerji kaynakları. Oysa hidrolik (su), güneş, rüzgar ve jeotermal gibi doğal kaynaklar yenilenebilir olmalarının yanı sıra temiz enerji kaynakları olarak karşımıza çıkıyor.

Başkanlığını yaptığım Devlet Planlama Teşkilatı 8. Beş Yıllık Plan Enerji Özel İhtisas Komisyonu, Yenilenebilir Enerji Kaynaklarından Elektrik Üretimi Alt Komisyonu’nun hazırladığı raporlar, 2005 yılına kadar ülkemizde rüzgar güç santralleriyle 5 bin megavat kapasitede elektrik üretiminin mümkün olduğunu ortaya koyuyor. Bu; Türkiye’nin toplam elektrik ihtiyacının yüzde 7’sinin rüzgardan sağlanabileceği anlamına geliyor.

2020 yılında dünyada üretilen elektriğin yüzde 50’sinin yenilenebilir kaynaklardan olması planlanıyor. 2010 yılında kullanılacak elektrik enerjisinin yüzde 10’u ise rüzgardan sağlanacak. Bunun dışında dünyada pek yaygın olmayan başka yenilenebilir enerji kaynakları da bulunuyor. Dalga, med-cezir (gel-git), çöpten sağlanan metan gazı ve kanalizasyon ısısından da ısınma ve elektrik üretimi için enerji elde edilebiliyor. Doğaya saygılı enerji kaynaklarının kullanımı arttıkça, yeni enerji kaynakları konusunda yapılan araştırma faaliyetleri de artıyor.

Doğayla gelen enerji kaynakları

HİDROLİK (SU)

Türkiye, yenilenebilir enerji kaynaklarından olan su gücünden enerji üretimini (hidroelektrik) gerçekleştiriyor. Ancak büyük ölçekli hidrolik santrallerin sürdürülebilirliği de tartışmalı.

Yapılan barajlarla oluşan baraj göllerinin doğal kaynakları olduğu kadar kültürel zenginliği yok etme tehlikesi üzerinde duruluyor.

GÜNEŞ

Güneşten enerji elde etmek, güneşin doğuşundan batışına kadar atmosferin içine verdiği ısı ve ışığı, insanların ihtiyaç duyduğu elektrik ve proses ısı (sıcak su ve buhar gibi) ihtiyacıyla buluşturup yararlanmakla mümkün oluyor. Burada asıl kaynak güneş ve her gün yenileniyor. Güneşin ulaştığı yere bir düz depolayıcı koyulduğunda bunun ısısıyla 70-80 derece su elde etmek mümkün. Bugün bu sistem, Türkiye’de yaygın olarak, ancak verimsiz kullanılıyor. Oysa İsveç gibi güneşi çok az gören bir ülkede bile dışarıda sıcaklık -4 dereceyken güneş toplayıcısından 70 derece su elde edilebiliyor.

Güneşten daha yüksek ısı elde etmek için (130 derece proses ısı) gelen ışınımın çeşitli yansıtma teknikleriyle bir nokta veya çizgiye odaklanması gerekiyor. Bu da bir yoğunlaştırıcı, odaklı toplayıcı yardımıyla yapılıyor. Böylece dağınık enerji kaynağı odaklanarak, 130 derece buhar elde etmek üzere kullanılabiliyor. Bununla da ısınma sağlanabiliyor.

Güneş dünyadan yaz ve kış aylarında farklı konumlarda görünüyor. Mimari tasarımlarda, yaz aylarında güneşin evin içine girmesini engelleyen, kış aylarında ise içeriye girmesini sağlayan pasif sistemler de tasarlanabiliyor. Burada asıl amaç, mevcut işleri daha az enerjiyle yapabilmek.

GÜNEŞTEN ELEKTRİK ÜRETİMİ

Güneşten elektrik üretmek için yarı iletken malzemelerin özelliğinden yararlanılıyor. Yarı iletken malzemelerde elektronlar atomlarına gevşekçe bağlı. Yalıtkan malzemede bu elektronlar sıkıca bağlı, iletken malzemedeyse serbest dolaşımdalar. Güneşten gelen ışınımın enerjisi foton dediğimiz kümelerden oluşuyor. Foton miktarında enerji bir yarı iletken tabakasında gevşekçe bağlı olan elektronları serbestleştiriyor. İkinci bir yarı iletken tabakasıyla oluşturulan gerilim farkı yardımıyla serbestleşen elektronları hareketlendiriyor. İki yarı iletken tabakanın dışına birer kablo bağlayıp elektronların geçişine izin verdiğinizde bu gerilimden elektrik üretebiliyorsunuz.

Bu yolla üretilen elektrik, şebekede kullanılanla aynı kalitede. Binaların yüzeylerine ve çatısına monte edilen beş adet güneş pili modülüyle bir evin elektrik gereksinimi karşılanabiliyor.

Bu sistem halen kamu desteği olmadan tüketici için ekonomik olmasa da, kullanım arttıkça maliyet düşüyor. Fotovoltaik sistem olarak adlandırılan güneş pilleri modülleri Türkiye’de az da olsa bazı müstakil evlerde, bazı telefon kuruluşlarının aktarıcı istasyonlarında kullanılıyor. Güneş pilleri de saatlerde ve hesap makinelerinde başarıyla uygulanıyor.

GÜNEŞTEN ISIL ELEKTRİK ÜRETİM SİSTEMİ

Bu çok ekonomik bir sistem. Güneş ışınımının 500 aynayla yansıtıldığı bir kulede çok yüksek sıcaklıklara ulaşılabiliyor. Bu kuleden geçirilen bir akışkan yardımıyla elde edilen buhardan da elektrik üretiliyor.

RÜZGAR

Rüzgar, güneşin doğuşundan batışına kadar yeryüzündeki farklı yüzeylerin, farklı hızlarda ısınıp soğumasıyla oluşuyor. (Örneğin, deniz kayadan daha geç ısınır. Isınan yerdeki hava yükseliyor ve daha soğuk kısımdaki hava hareketlenerek rüzgarı oluşturuyor.) Hareket halindeki havanın kinetik enerjisine rüzgar enerjisi deniyor. Dev kulelerin üzerine monte edilen kanatlar yardımıyla rüzgardan elektrik enerjisi üretilebiliyor. Normalde bir vantilatörün kanatları döndüğünde havayı hareketlendiriyor ve serinliyorsunuz. Rüzgar enerjisi de bunun tam tersi bir sistemle elde ediliyor. Gelen hava kanatları döndürüyor, kanatların bağlı olduğu mil de jenaratörü çalıştırıyor. Kanatların birleştiği yükseklikte bulunan bölmeden aşağıya sadece elektriği ileten kablo bulunuyor.

Rüzgar türbinleri gelen rüzgarın yönüne göre konum alabiliyor ve otomatik olarak kontrol ediliyor. Kanatlar kendi ekseninde hareket edebiliyor ve fırtına durumunda kendini durdurabiliyor.

Rüzgar türbinleri fosil yakıt santrallarıyla karşılaştırıldığında daha ekonomik üretim yapabiliyor. Bozcaada’daki rüzgar türbinlerinde bir kWh kapasite maliyeti 1000 USD iken, bir hidroelekrik santralı için 2 bin-4 bin USD olarak gerçekleşiyor. İşletme maliyetinin de sıfır olduğunu hesaba katarsak rüzgar, çok ekonomik bir enerji kaynağı.

Sarıgerme’de yapılan uluslararası rüzgar enerjisi atölye çalışmalarına katılan özel kuruluşlar 4 bin Megavat kapasiteli rüzgar güç santralı fizibilitesi hazırlayarak üretim izni için Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’na başvurdular.

Türkiye’de mevcut toplam elektrik üretme kapasitesi 27 bin Megavat. OECD kaynakları, Türkiye’de yılda tüketilen elektriğin en az iki mislinin rüzgardan karşılanabileceğini gösteriyor.

JEOTERMAL

Yeraltında magmada artan sıcaklıkla yeraltı suları (özellikle deprem bölgelerinde) ısınıp yeryüzüne çıkıyor. Elektrik üretimi de jeotermal buharın gücüyle yapılıyor. Türkiye’de Denizli, Kütahya ve İzmir-Aliağa benzeri bölgelerde jeotermal enerji kaynaklarından konut ısıtma ve elektrik üretimi gerçekleştirilebiliyor.

Halen Türkiye’de jeotermal enerji kaynaklarından 20 Megavat elektrik üretiliyor. Bu kaynaktan Türkiye’de 2010 yılında 500 Megavat, 2020 yılında 1000 Megavat elektrik kapasitesi kurulabilecek. 2000’de 51 bin 600 konut ısıtılırken, 2010 yılında 500 bin, 2020 yılında ise 1 milyon 250 bin konut ısıtılabilecek.

BİYOKÜTLE

Bitkiler büyürken, fotosentez sırasında atmosferden aldıkları karbondioksitin (CO2) karbonunu bünyelerinde biriktirip biyokütleyi oluştururken oksijeni dışarıya veriyorlar. Bu bitkiler yakıldığında ise CO2 yeniden atmosfere veriliyor. Bu nedenle biyokütle yakılmasına "sürdürülebilir biyokütle enerjisi kullanımı" adı veriliyor. Hızlı büyüyen bitkilerle enerji ormanları oluşturup, bir yandan yetiştirip diğer yandan yakarak elde edilecek buhardan elektrik üretimi yapılabiliyor. Bu konuda gerçekleştirilebilecek büyük bir potansiyel bulunuyor. Türkiye’nin enerji ormanları konusunda başlattığı pilot çalışmalar var.

BİYOGAZ

Hayvansal ve bitkisel atıkların çürütülmesiyle üretilen metan gazını depolayarak tehlikeli ve çevreye zararlı olabilecek bir gazı enerjiye dönüştürmek mümkün. Metan gazı daha sonra yakılarak enerji elde ediliyor. Greenpeace enerji raporunda, Türkiye’de 32 Twh’e kadar elektrik üretebilecek bir potansiyel bulunduğu belirtiliyor.

Çöpten, çamurdan elektrik

Türkiye’de bazı belediyeler çöp alanlarında açığa çıkan metan gazından elektrik üretiyor. Çöp içinde biriken metan gazı açılan kuyulardan borularla enerji üretim tesisine pompalanarak üretim gerçekleşiyor. Aktif gaz depolama sistemiyle depolanan gazların arıtılmasıyla elde edilen metan gazı yakılarak elektrik enerjisine dönüştürülüyor.

İstanbul Kemerburgaz Çöplüğü’nde ve Bursa’da başlayan çöpten enerji üretiminin yanı sıra Ankara Mamak ve Sincan çöplüklerinde de yakın gelecekte üretime başlanması planlanıyor.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi ayrıca Tuzla’daki Biyolojik Atıksu tesisinden çıkan çamurdan biyogaz ve elektrik elde ediyor. Enerji üretim sisteminin devreye girmesiyle bir yandan çamur miktarında azalma sağlanırken, diğer yandan da tesiste tüketilen elektriğin yüzde 70’inin biyogazla elde edilmesi planlanıyor.

Kurmak kolay, kurtulmak zor...

Nükleer enerji bugün diğer enerji kaynakları arasında hem toplumsal hem çevresel hem de ekonomik açıdan en maliyetli kaynak.1978 yılından beri bu santrallar için yeni bir sipariş verilmiyor. ABD’de verilen siparişler ise iptal edildi. Nedeni öngörülmeyen beşikten mezara maliyetlerdi.

Bu santralları kurmak yetmiyor, güvenlik altyapısı sisteminin de tesisi gerekiyor. Dünya Bankası uzun inşaat süreleri ve güvenlik sisteminin kurulma maliyetleri nedeniyle Türkiye’de kurulması planlanan nükleer santrallara kredi vermedi. Bu maliyetlere Çernobil reaktöründe yaşanan kazadan sonra, lisanslama maliyetleri de eklendi. Nükleer santrallara lisans almak için alınacak önlemlerin maliyetleri en az santralın maliyeti kadar tutuyor. Bir de bunlara nükleer santralların kapatılma maliyetleri ekleniyor. ABD’deki Maine-Yankee reaktörünün kuruluş maliyeti 280 milyon USD iken, sökülüp bertaraf edilmesinin maliyeti 2 milyar USD. Yani bir nükleer santraldan kurtulabilmek için kuruluş maliyetinin sekiz katını ödemek gerekiyor.

The Word on the Street

Propelled to fame by a reality show, Timati has become most recognizable face of Russian rap.





It's midnight in the mirrored changing room of a night club on Novy Arbat. A posse of dancers and backing singers waits patiently for Russia's best-known rapper, Timati, who is due to perform at a corporate Christmas party.

Boys in baggy pants and hoodies practice dance moves, while a girl pouts in front of the mirror in a tiny skirt and patent high heels. When a song by Snoop Dogg starts up in the distance, they all mouth the lyrics.

As Timati makes his entrance, wearing a headband, a black beanie and sunglasses, the mood changes. The group runs up to him, performing a handshake choreography of various clicks, angles and slaps until the rapper feels that he has greeted everyone adequately.

Talking about his career, Timati said his background gives him the edge over his rivals. "In Russia I am the only real hip-hop and R&B performer. I grew up in Los Angeles, I know the culture from inside out, I know the music inside out," he said.

Timati, whose real name is Timur Yunusov, may be the closest that Russia has to a rap star. He was born in Moscow to a wealthy, ethnically mixed family -- his father is a Muslim and his mother is Jewish. His privileged background enabled him to spend three years studying in Los Angeles.

He became famous after appearing on the television talent contest "Star Factory" in 2004, although he didn't win. He and three other contestants were taken on by influential producer Igor Krutoi who formed a group called Banda. In 2006, he released a solo album and played the role of a rapper in the hit comedy film "Heat."

Today his MySpace site lists friends including P. Diddy. It posts a video clip of a collaboration with Xzibit, the rapper host of MTV's "Pimp My Ride," alongside the required tough, tattooed and topless photos.

And Timati is certain that Russia loves hip-hop, "Just last week, 50 Cent was packed; Beyonce was sold out [in October]," he said. "When Shaggy came here five years ago the seats in the cinema were less than half full. Interest in this music is definitely increasing."

The 24-year-old singer grew up listening to music by U.S. hip-hop artists Naughty by Nature and rapper MC Hammer and wanted to rap for as long as he could remember. He concedes that he came back to Russia -- where he raps in Russian -- because the U.S. hip-hop scene was too difficult to break into.

"I wanted to perform, but the market was full," he said. "At the end of the day, I am Russian and it's better for me to be in my own country and develop the genre there,"

Like many rap stars in the West, Timati runs a record label for up-and-coming artists, Black Star, and until recently he was a co-owner of a DJ bar called Black October. He puts its closure down to the fickle nature of the local nightlife. "All clubs in Russia have a two-year life span. The project came to a natural end," he said, adding that he planned to open a bigger club.

Despite the music's American roots, Timati insists that hip-hop and rap appeal to Russians. "This music is the music of today. Yes, a Russian person likes harmony and melody more than they do beat and rhythm," he said, "But there is a time for everything and many young people like this music. There's classical music, there's jazz, there's hip-hop -- each music has a time, and in Russia it's a time for hip-hop."

"The person that told you rap was popular in Russia lied," said music critic and popular blogger Maxim Kononenko. "Rap culture doesn't exist in Russia. Russians like a melody, a tune, this is not something they understand."

When asked about Timati, he retorted, "Who is Timati? He is just a socialite. Can you name one of his songs?"

Timati's hits include "In the Club," with its chorus, "Where are the best parties? In our club. Where are the best girls? In our club. Where do people live hip-hop? In our club."

The video to his catchy single "Dance with Me" features It-girl Ksenia Sobchak grinding against him, spliced with images from what purports to be a sex tape featuring the pair.

Despite his fame, Timati is not an influence on all Russian rappers. Careful not to be too rude about Timati, 26-year-old rapper Set just said, "He is not on my player. If I liked him, he'd be on my player." He added that, "I am just not that interested in rap about expensive cars and girls."

Set has a much more modest entourage than Timati. His studio is a room in the basement of Praktika Theater, a small experimental venue near Patriarch's Ponds. He met for an interview there while preparing for a concert at the theater.

The Krasnodar-born singer has been rapping since he was young. "Even my mother calls me by my stage name," he said, laughing. He explained that he wanted his stage name to be a strong sound, relevant in English and Russian.

Even though his English isn't strong enough to catch all the lyrics, Set said that he enjoys Western hip-hop. "I only understand maybe 70 percent of rap songs," he said, "but it's the bass and the tone that I love." He sees rap as an way of expressing himself. "Unlike in songs, you can fit in many more words," he explained. "I don't like to write about cars and girls."

He described one of his songs about a boy meeting his abusive father for the first time in years: "They sit in a cafО, and the boy realizes his dad has not changed and is still the same alcoholic he always was. When the dad asks about the mother the boy replies that she is dead and walks off."

Set is planning to start a record label with Praktika Theater to promote others like him. His latest song, "Rich Dad," has had airplay on Next FM, a station specializing in rap and R&B.

While Timati's lyrics are generally more lightweight, his rap also engages with the world around him to some extent. In a 2006 track called "Questions," he reflects on the news headlines and asks, "Why are we fighting in Chechnya? Who sponsors this campaign? I can't understand"

The song even brings up Yukos founder Mikhail Khodorkovsky, asking, "Why was Khodorkovsky investigated for two years and why is he now in jail?"

"I love the opportunity to write about things as they are," Timati said. "I like to write about politics, life, nightlife, I am not shy to talk about themes like sex the way it is, or like street life the way it is. There is a certain freedom to rap."